-

Trabzonspor'un en deneyimli ve kariyerli yabanc�lar�ndan birisi Slovak sol bek. Sparta Prag, Porto ve West Bromwich Albion'da �ampiyonluklar ya�ad�, �ampiyonlar Ligi ve Premier Lig gibi en �st d�zey organizasyonlarda b�y�k tecr�beler edindi. �lkesinde fizik ve taktik, Portekiz'de teknik, �ngiltere'de ise agresif oyun anlam�nda s��ramalar yapt���n� anlatan tecr�beli oyuncu �zellikle Porto'da �ok yetenekli oyuncularla birlikte �al��man�n kariyerine sa�lad��� katk�ya vurgu yap�yor.


R�portaj: Nuri Bekar / TAM SAHA


Kariyerine Inter Bratislava'da ba�lad�n, sonra da Sparta Prag'da devam ettin? Bu d�nemlerde de �u anda oldu�u gibi sol bek mi oynuyordun?

16 ya��nda Bratislava'ya, �lkemizin ba�kentine gittim ve orada ciddi anlamda profesyonel futbol oynamaya ba�lad�m. Futbola ba�lad���m g�nden bu yana da gerek kul�p tak�mlar�nda gerekse de Mill� Tak�m�m�zda s�rekli sol bek pozisyonunda g�rev yapt�m.


Slovakya'da ve �ek Cumhuriyeti'nde ba�layan kariyerinde buralarda oynarken en �ok hangi y�n�n� geli�tirdin? Slovak ve �ek futbolundan ��rendiklerin Bat� Avrupa futboluna ge�i� yapt���n zaman sana neler katt�?


Slovakya'da futbola ba�lad���m d�nemlerde fiziksel idmanlara b�y�k bir �nem ve a��rl�k verirdik. �al��ma y�ntemlerimiz genellikle uzun mesafe ko�ular�na ve fiziksel olarak y�ksek d�zeydeki antrenmanlara dayan�rd�. �lkemizdeki hava ko�ullar� nedeniyle devre aras� tatili 1.5 ay gibi uzun bir s�reye yay�l�rd� ve biz o s�reyi yine fiziksel g�ce dayal� idmanlarla ge�irirdik. Slovakya'da, �zellikle Bratislava'da oynad���m d�nemde fiziksel g�c�m� olduk�a geli�tirdim. Ard�ndan Sparta Prag'a gittim ve Avrupa'n�n �nemli kul�plerinden birinin b�nyesinde yer ald�m. Sparta'da �ampiyonlar Ligi deneyimi ya�ad�m ve daha ziyade taktik bilgimi geli�tirdim. Porto'ya gitmeden �nce Prag'da ciddi bir haz�rl�k d�nemi ge�irdim. Porto'ya gittikten sonra ise teknik beceri y�n�nden ciddi eksiklerim oldu�unu g�rd�m ve �zellikle hocam�z Co Adriaanse'nin yard�mlar�yla teknik becerilerimi �ok h�zl� geli�tirdim. ��yle s�yleyeyim, Co Adriaanse sayesinde yar�m sezonda hi� hayal bile edemeyece�im bir mesafe kaydettim. Deyim yerindeyse Porto'dayken art�k u�ak h�zland�. Bunun ard�ndan �ngiltere'ye gittim. �ngiltere'de ise agresif ve g�ce dayal� oyunda ayakta kalabilmeyi ��rendim. Kas g�c�ne dayal� bir oyunda daha agresif bir oyuncu haline d�n��t�m ve b�ylece geli�imimde �nemli bir a�amay� daha tamamlam�� oldum.


Biraz daha yava� ilerleyelim. 2004-05 sezonunda Sparta Prag'da �ampiyonluk ya�am��t�n. Asl�nda sezonun yar�s�nda oynamana ra�men burada g�sterdi�in performanstan �t�r� Porto'ya ge�tin. Bu transfer nas�l ger�ekle�ti? Porto'ya transfer olmay� nas�l ba�ard�n?


Porto'ya transfer oldu�um d�nemde Sparta Prag'da d�zenli olarak oynam�yordum. Porto beni Sparta Prag'la oynad���m lig ma�lar�nda de�il, Slovakya U21 Tak�m�'yla Birle�ik Arap Emirlikleri'nde oynad���m D�nya �ampiyonas�'nda ke�fetti. Porto'nun o d�nemde bir sol bek arad���n� ve bu nedenle Prag'a geldi�ini biliyordum. O d�nemde Sparta'da olduk�a az forma �ans� bulabiliyordum. Transferimdeki ilgin� olan nokta �uydu; Porto'nun oyuncu izleme komitesine arac�l�k eden insanlar Sparta Prag yetkililerine hangi kul�p i�in geldiklerini ve beni hangi kul�p i�in istediklerini s�ylemediler. Kendilerini sadece "Portekiz'in en iyi kul�plerinden birisi i�in buraday�z ve Marek Cech'e talibiz" diye tan�tt�lar. Sparta Pragl� y�neticiler beni y�netim odas�na �a��r�p, "Hangi kul�b�n seni istedi�ini bilmiyoruz, tek bildi�imiz seni Portekiz'e g�t�recekleri" dediler. Ben de "�artlar uygun olursa giderim" cevab�n� verdim. Hatta orada ��yle ilgin� bir diyalog da ya�and�. Beni izlemeye gelen yetkili, kul�p i�indeki posterlerden birini g�stererek, "Seni bu kul�be g�t�rece�iz" dedi. Orada Porto logosunu g�rd�m ve transferim ger�ekle�ti. Ayr�ca ilgin� olan bir ba�ka �ey; transferin son g�n�yd� ve �ampiyonlar Ligi'ne oyuncu isimlerinin o g�n g�nderilmesi gerekiyordu. Trabzonspor'da da ayn� �ey oldu.


�ok de�i�ik tarzda bir futbol k�lt�r�ne gittin. Genelde Portekiz'de top oynayan Slovak ya da �ek futbolcu fazla ��km�yor kar��m�za. Bu a��dan oraya giderken kafanda ��pheler var m�yd�?


Oraya gitmeden �nce kafamda hi�bir teredd�d�m yoktu ama do�rusunu s�ylemek gerekirse oraya gittikten sonra birtak�m teredd�tlerim oldu. �zellikle de Quaresma'n�n nas�l oynad���n� g�rd�kten sonra. Yapt���m�z ilk idman o d�nemde yeni a��lan Dragao Stad�'ndayd� ve ben ortamdan �ok etkilenmi�tim. Kendi kendime, "�nan�lmaz bir stadyum, buras� m�thi� bir yer" diyordum ve etraf�mda idman yapan oyuncular�n teknik becerilerini g�rd�k�e daha b�y�k bir �a�k�nl��a u�ruyordum. A��k�as� kafamda ciddi endi�eler olu�mu�tu. Ama idmanlara ba�lad�ktan ve �nemli bir geli�me kaydettikten sonra �unu g�rd�m; bir oyuncu ancak �st�n yetenekli oyuncularla �al���rsa, antrenman yaparsa geli�im kaydedebiliyor. Ben Porto'da tam anlam�yla bunu ya�ad�m.


Porto'daki ilk sezonunda Van Gaal'in ekibinden Co Adriaanse'nin �al��t�rd��� tak�mda �ampiyonluk ya�ad�n ve ba�ar�l� bir ilk sezon ge�irdin. Hollandal� hoca sana ne gibi katk�lar sa�lad� bu ilk sezonunda?


Co Adriaanse �zellikle oyunun teknik ve taktik d�zeylerinde pek �ok �ey ��retti. Hollanda ekol�n�n bir temsilcisi olarak ondan do�ru h�cum nas�l yap�l�r ve bu do�ru h�cum organizasyonlar� teknik ve taktikle nas�l birle�tirilir, bunu ��rendim. ��nk� biz Porto'da tamamen kazanmak ve rakibimiz �zerinde h�kimiyet kurmak �zerine oynuyorduk. Orada bizi zorlayacak ekipler Sporting Lizbon, Benfica ve biraz da Braga'yd�. Ama do�rusunu s�ylemek gerekirse bizimle onlar aras�nda ciddi bir seviye fark� vard�. Dolay�s�yla tamamen h�cum a��rl�kl� oynuyorduk. Bununla birlikte bu oyunu �ampiyonlar Ligi'ne de yans�tmaya �al���yorduk. T�m bunlar� �st �ste koyunca onunla �al��mak bana taktik ve teknik anlamda b�y�k bir katk� sa�lad�. �u kadar�n� s�yleyeyim, o ortalama bir oyuncuyu iyi bir oyuncuya d�n��t�rebilen bir hoca.


Asl�na bakarsak sol bek olmana ra�men h�cum �zelliklerin daha �ok �n plana ��k�yor ma�larda. Bu anlamda Portekiz futbolunun i�inde yer almak ho�una gitti mi? K�sacas� kariyerinde futbol oynamaktan en �ok keyif ald���n tak�m Porto muydu?


�imdiye kadar oynad���m tak�mlar i�erisinde, formas�n� giymekten en fazla zevk ald���m ��phesiz ki Porto'ydu. Orada 3 kez �ampiyonluk ve bir�ok kez �ampiyonlar Ligi deneyimi ya�ad�m. Kendimi muazzam bi�imde geli�tirdim. Hepsinin �tesinde futbola dair farkl� bir bak�� a��s� edindim. Porto benim i�in her taraf�yla olumlu bir deneyimdi.

Porto kul�b� gen� ve yetenekli oyuncular� ucuza bulup ya da yeti�tirip �ok y�ksek mebla�lara Avrupa devlerine satan, bu s�rada da sportif anlamda ba�ar�s�n� her zaman koruyabilen bir kul�p. Porto kul�b�n� ve oradaki bu yap�y� bir Orta Avrupa futbolcusu g�z�yle anlat�r m�s�n?


Porto ��phesiz ki Avrupa'n�n en iyi kul�plerinden biri. En iyi yapt�klar� �eylerden biri d�nyan�n gen� ve yetenekli oyuncular�n� gen� ya�ta ucuza al�p �ok y�ksek mebla�lar kar��l���nda Avrupa'n�n b�y�k kul�plerine satmalar�. Bunun i�in Pepe �ok iyi bir �rnek. Pepe benim de Porto'da oynad���m d�nemde Madeira'dan Porto'ya gelmi�ti ve 3 sezon oynad�ktan sonra Real Madrid'e gitti. Anderson Brezilya'dan gelmi�ti, 1.5-2 sezon sonra Manchester United'a sat�ld�. Benim de bulundu�um kadrodan 8 oyuncunun benzer hik�yeleri var. Bana kal�rsa Porto bu y�n�yle Avrupa'n�n di�er kul�plerine �ok �nemli bir �rnek olu�turuyor. Kul�p organizasyonu m�kemmel bir �ekilde i�liyor. Bu organizasyonu �svi�re saatlerine benzetebiliriz. Hi� bir �ekilde hata veya aksakl�k olmuyor, do�a�lama hi�bir i� yap�lm�yor.


Porto'da Ricardo Quaresma ile de birlikteydin. Onu nas�l bir oyuncu olarak tan�mlars�n?


Quaresma m�kemmel yeteneklere sahip bir oyuncu ve onunla birlikte oynamak benim i�in ger�ekten b�y�k bir onurdu. Onunla birlikte oynad���m d�nemde, "Quaresma, Cristiano Ronaldo'dan daha iyi bir oyuncu" deniliyordu. Sonras�nda bir tak�m sebeplerle Ronaldo onu baz� d�zeylerde geride b�rakm�� olsa da ben h�l� Quaresma'y� d�nyan�n en iyi kanat oyuncular�ndan birisi olarak kabul ediyorum. B�y�k bir teknik becerisi var. Trivela denilen ak�l almaz bir vuru�u kolayl�kla yap�yor. �yi bir oyuncu oldu�u kadar �ok da iyi bir insan. Onunla saha i�inde oldu�u kadar d���nda da �ok iyi bir dostlu�umuz vard�. Quaresma'n�n en �nemli �zelliklerinden birisi de �u; taraftar�n onu sevdi�ini, arkas�nda oldu�unu bilirse, bamba�ka bir performans ortaya koyuyor. M�thi� bir �zg�venle doluyor ve taraftar deste�iyle yapabilecekleri �st d�zeye ��k�yor.


Porto'nun ard�ndan �ngiltere'nin yolunu tuttun ve West Bromwich Albion'a transfer oldun. Burada da 3 sezon forma giydin. Kariyerin boyunca oynad���n en zor lig Premier Lig. Peki oynamakta en �ok zorland���n lig de oras� m�yd�?


Beni Porto'dan West Bromwich Albion'a transfer eden, tak�m�n menajeri Tony Mowbray, "Seni s�rekli oynataca��m. As oyuncular�mdan birisi olacaks�n" demi�ti. Ben de bu s�ze g�venerek teredd�t etmeden Porto'dan ayr�l�p West Bromwich'in yolunu tutmu�tum. Ama daha ilk ma�ta i�ler garip bir hal almaya ba�lad�. �lk ma��m Arsenal'e kar��yd� ve Mowbray beni o g�ne kadar hi� oynamad���m bir pozisyonda, orta sahan�n sa��nda g�revlendirdi. B�t�n dezavantaj�ma kar��n iyi bir oyun ortaya koydum ancak o ma�� takip eden g�nlerde ili�kimiz giderek k�t�le�ti. Bu tavr� bende ��yle bir izlenim b�rakt�; oyuncular�n kalitesini ve d�zeylerini dikkate almadan kendi bildi�ini yapan, oyuncular�n�n geli�imini ve �al��ma tempolar�n� g�z ard� eden bir insan. T�m bunlar�n sonunda orada kalmam�n bir faydas� olmad���n� d���nd�m ve tak�mdan ayr�lmak istedim. Fakat tam o d�nemde bir geli�me ya�and�, Mowbray g�revden ayr�l�rken yerine Di Matteo getirildi. Di Matteo kalmam� isteyince ben de West Bromwich'te kald�m. Bu anlatt���m d�nem, profesyonel kariyerimdeki en zorlu d�nemdi diyebilirim.


Oysa Tony Mowbray, �ngiltere'ye ilk gitti�in s�ralarda senin ideal bir profesyonel oldu�unu ve tak�ma �nemli katk�lar yapaca��n� s�ylemi�ti. Acaba ba�lang��ta o lige adaptasyon sa�layamam�� olabilir misin?


�ngiltere'de ya�ad���m zorluklar�n oraya uyum sa�lamamdan kaynaklanan s�k�nt�lardan dolay� oldu�unu d���nm�yorum. ��nk� ��yle bir �ey vard�; Tony Mowbray, ma��n adam� se�ildi�im m�sabakalar�n ard�ndan bile beni yedek b�rak�yor ve kendime olan g�venimi sars�yordu. Bana hi� bir �ekilde g�ven vermiyordu ve o tak�m�n �nemli bir par�as� oldu�umu bana hissettirmiyordu. �ngiltere Ligi'nde agresif oynaman�z ve s�rekli g��l� kalman�z gerekiyor. Bunun da getirdi�i birtak�m zorluklar var. Ama benim orada s�k�nt� ya�amama neden olan �eyler bunlar de�ildi. O d�nemde k�t� oynam�� olsam bunu bug�n g�n�l rahatl���yla s�yleyebilirdim. Ama �yle olmad�. �yi oynad���m ma�lardan sonra bile bana kar�� tak�nd��� tav�rlar g�ven kaybetmeme yol a�t�.


WBA'da ge�irdi�in ilk sezonun ard�ndan k�me d��t�n�z ve tak�m�n ba��na Di Matteo getirildi. �talyan teknik adamla birlikte tak�m�n de�i�mez isimlerinden biri oldun ve yeniden Premier Lig'e ��kmay� ba�ard�n�z. Di Matteo'dan ve o sezondan biraz bahseder misin?


Di Matteo benim i�in ger�ekten de �nemli teknik adamlardan birisi. �ngiltere'deki konumumu g�zden ge�irme ve West Bromwich'ten ayr�lma a�amas�na gelmi�ken beni yeniden kendimle ve futbolla bar��t�rd�. Onun d�neminde kendime olan g�venimi yeniden kazand�m, s�rekli oynayan bir oyuncu haline geldim ve eski performans�m� yakalad�m. O sezon West Bromwich'le yeniden Premier Lig'e d�nmemiz de ayr� bir g�zellikti.


T�rk futbolunun oynad���n liglere oranla en bariz fark� ne sana g�re?


Hi� ku�kusuz oynad���m ligler aras�nda en kalitelisi Premier Lig'di. T�rkiye Ligi'ni ise bir�ok �zelli�iyle Portekiz Ligi'ne yak�n buluyorum. �ki ligde de fiziksel m�cadele daha b�y�k bir �nem kazan�yor. T�rkiye Ligi'ndeki fiziksel ve taktik m�cadelenin beni olumlu anlamda �ok �a��rtt���n� da s�ylemeliyim.


�leriye ��kmay� seven bir sol bek oldu�un i�in g�n�m�z futbolu gere�i �n�nde oynayan ki�inin de defansif �zelliklerinin olmas� gerekti�ini d���n�yor musun? Mesela zaman zaman sol kanatta g�rev yapan Halil Alt�ntop buna bir �rnek olabilir.

��phesiz ki �n�mde oynayan oyuncunun defansif oyuna da katk� yapmas� ideal bir durum olur. �n�mdeki oyuncunun bu zihniyetle oynamas�, bana yard�mc� olmas�, i�imi kolayla�t�r�r. Bu bak�mdan Halil iyi bir �rnek, �ok dengeli bir oyuncu. �n�mde oynayan oyuncu Quaresma tipinde birisiyse ve rakip beke korku verip ileri ��kmas�na imk�n vermiyorsa, bu da benim i�in �ok olumlu bir durumdur. ��nk� bu sefer o kanattan bana a��r bir y�k binmez. Fakat bu bahsetti�iniz konuda Halil'den daha iyi bir �rne�i g�rmedim.


Co Adriaanse, Tony Mowbray, Roberto Di Matteo, Roy Hodgson, �enol G�ne� ve di�erleri. Kariyerinde bir�ok teknik adamla �al��t�n. Senin �zerinde en �ok eme�i olan ve senin kendini en �ok geli�tirdi�ini d���nd���n isim kimdi?


Bu soruya cevap vermeden �nce �unu s�yleyeyim, �enol Hocay� de�erlendirmenin d���nda tutaca��m. ��nk� �enol G�ne�'le sadece 4-5 ay �al��ma imk�n�m oldu, bu nedenle onu bu de�erlendirmeye d�hil etmeyece�im. Kariyerime olumlu etki eden birinci isim Co Adriaanse'ydi. Kendisiyle sadece 1 sezon �al��m�� olmama ra�men bana ofansif ve defansif oyunla, taktik disiplinle ilgili �ok �nemli katk�lar sa�lad�. Onun ard�ndan Di Matteo'nun ismini s�yleyebilirim. Yine taktikle ilgili olarak onunla �nemli mesafeler kat ettim. D�nyan�n 1 numaral� savunma ekolu olan catenaccioyu o ��retti. Catenaccionun temel prensiplerini onunla uygulad�k. Benim i�in 2 numarada da Di Matteo gelir.


Trabzonspor'un Avrupa kupalar� bak�m�ndan en tecr�beli oyuncular�ndan birisin. Sana g�re bordo-mavili ekibin UEFA Avrupa Ligi'nde yukar�lara t�rmanmas� i�in neler yapmas� gerek?


UEFA Avrupa Ligi'nde ba�ar�l� olmak i�in �ampiyonlar Ligi'nde deplasmanda oynad���m�z Inter ma��n�n oyun zihniyetini sahaya koymam�z gerekiyor. Nas�l ki o ma�ta topa iyi sahip olup Inter'in etkili bir oyun ortaya koymas�n� engellediysek ve oyunlar�n� kilitlediysek ayn� zihniyeti ortaya koymam�z l�z�m. Bu i�in defansif boyutu. Ofansif boyutta da daha fazla gol �ans� yaratmam�z, daha hareketli h�cum varyasyonlar� yapmam�z gerekiyor.


Kariyerin boyunca oynam�� oldu�un en yetenekli ya da en iyi oyuncu kim?


�ok say�da iyi oyuncuyla oynad�m. Ama Quaresma'n�n kesinlikle ayr� bir yeri var. Quaresma'n�n �yle bir y�n� var ki, siz topu nas�l atarsan�z at�n o v�cudunun herhangi bir b�l�m�n� kullanarak kontrol etmeyi ve topa h�kmetmeyi becerebiliyor. O y�zden onu ayr� bir yere koyuyorum.


Trabzon'a al��abildin mi? Yemeklerle aran nas�l?


Trabzon k���k bir �ehir ve bu k���k �ehri tan�makta da herhangi bir zorluk ya�amad�m. Burada T�rk arkada�lar edinmeye ba�lad�m. Yemek konusunda son derece memnunum. ��nk� T�rk mutfa�� Slovak ve Portekiz mutfaklar�na �ok benziyor. Futbol haricindeki zaman�m� daha fazla d��ar�da ge�iriyorum ve yeni yerler ke�fetmeye �al���yorum.


Kendini bir c�mlede �zetlesen, nas�l bir sol bek oldu�unu s�ylersin?

�nsan�n kendisini tarif etmesi zordur. ��nk� kimi insan kendisini �ver, kimisi ise kendisine kar�� �ok ac�mas�z davranabilir. En iyisi ba�ka insanlar�n sizi tarif etmesidir.


Sana g�re b�lgende oynayan T�rkiye'de ve d�nyadaki en ba�ar�l� oyuncular kimler?


Do�rusunu s�ylemek gerekirse ben bo� vakitlerinde televizyonda �ok fazla futbol izleyen bir tip de�ilim. Ama benimle ayn� pozisyonda oynayan oyuncular i�inde en fazla be�endi�im isim Fabio Coentrao. Portekiz Mill� Tak�m�'yla 2010 D�nya Kupas�'nda �ok ba�ar�l� bir performans sergiledi ve ard�ndan da Real Madrid'e transfer oldu. �zledi�im, takip etti�im nadir oyunculardan biridir Coentrao.


H�cuma destek verdi�in halde fazla gol atamad���n� g�r�yoruz. Bunun nedenini neye ba�l�yorsun?
Sana g�re en zay�f y�n�n hangisi?


Benim �nceli�im gol atmak de�il. Gol att�rmay�, tak�m arkada�lar�na servis yapmay� seven bir oyuncuyum. Birinci sebep bu. �kinci sebep ise uzun boylu bir oyuncu de�ilim ve duran toplarda �ne ��km�yorum, ��nk� bu bana bir avantaj sa�lam�yor. Bu iki sebepten dolay� gol say�m d���k kal�yor. Zay�f y�n�m olarak ise �unu s�yleyebilirim. Ko�u an�nda iyi savunma yapabiliyorum. Ama rakibin ko�tu�u ve benim statik bulundu�um anlarda zorlanabiliyorum. Rakip kadar h�zl� d�nemeyebiliyor ya da ona gerekli cevab� veremiyorum. Bu y�nde ya�ad���m sorunlar� ��zmem ve kendimi geli�tirmem gerekiyor.

Trabzonspor'daki hedeflerin neler?

Kariyerim boyunca �� farkl� tak�mda, �� farkl� ligde �ampiyonluklar ya�ad�m. T�rkiye'ye de ayn� hedefle geldim. Trabzonspor'la 3 y�ll�k s�zle�mem var ve ben bu �� y�l i�inde bir �ampiyonluk ya�ayabilece�ime inan�yorum.

R�portaj: Nuri Bekar / TAM SAHA

Son D�zenleme: 01.02.2012